Phương pháp bí quyết là gì? Công chúa và bí quyết bí quyết khác nhau như thế nào new nhất 2023 | LADIGI

Phương pháp bí quyết (tiếng Trung: 格格; bính âm: Gégé; tiếng Mãn:

ᡤᡝᡤᡝ) là 1 tước hiệu hay bí quyết gọi của nữ giới quý tộc thời nhà Thanh.

Tước hiệu này thường bị hiểu nhầm thành Công chúa – tước hiệu dành cho những con gái Hoàng đế nhà Thanh do tác động của bộ phim Hoàn Châu Phương pháp bí quyết. Tuy nhiên sự thực hoàn toàn khác xa.

Khái quát về bí quyết bí quyết

Dưới thời nhà Hậu Kim, con gái của Quốc quân, Thân vương, Quận vương và những vị Bối lặc đều được gọi là Phương pháp bí quyết. Sách Thanh sử cảo viết: “Thái Tổ sơ khởi, chư nữ đãn hiệu ‘Phương pháp bí quyết’; Công chúa, Quận chúa, diệc sử thần duyên sức vân nhĩ”[1]. Vào lúc này, những nữ quyến đều xưng Phương pháp bí quyết, đem tên bộ tộc của chồng mình như vị hiệu, như Đông Quả Phương pháp bí quyết, Cáp Đạt Phương pháp bí quyết và Cha Ước Đặc Phương pháp bí quyết.

Từ ấy trong nhận thức đại đa số, “Phương pháp bí quyết” là 1 từ chỉ dùng để chỉ những nữ quyến hoàng tộc triều Thanh, mà đặc biệt là những con gái Đại hãn. Nhưng thực tế, vốn dĩ “Phương pháp bí quyết” là xưng hô bình thường chỉ nữ giới, đặc biệt là con gái nhà thế gia của người Mãn Châu. Trong Thanh văn chỉ yêu (清文指要), có 1 đoạn đối thoại quy trình kết thân của người Bát kỳ theo tiếng Mãn như sau:

“ gege be tuwaha manggi, age be inu hūlame dosimbufi, ubai taitai sade tuwabuki, ishunde gemu gūnin de acaha sehede, jai gemgkileci, inu goidarakū kai。

.

Nhìn qua vị Phương pháp bí quyết, rồi cũng gọi A ca vào xem, để cho những lão Thái thái nhìn 1 lượt, ví dụ nhìn thấy hợp ý thì liền gật đầu, ko hợp thì để sau cũng được.

— Thanh văn chỉ yêu

Danh từ gege ấy ý chỉ vị cô nương tới tuổi đang được chuẩn bị xem đối tượng cưới gả. Từ đây có thể thấy, Phương pháp bí quyết ko cần chỉ dùng để chỉ nữ quyến hoàng tộc.

Quanh đó ấy, Phương pháp bí quyết vẫn tồn tại như 1 dạng danh xưng dành cho những thê thiếp cấp thấp trong hậu cung nhà Thanh. Theo ấy, từ thời Nỗ Nhĩ Cáp Xích, danh từ Phương pháp bí quyết đã xuất hiện trong hàng Thứ Phúc tấn – những thiếp hầu địa vị thấp trong nội viện, và điều này kéo dài tới tận thời kì đầu triều Khang Hello. Hậu cung Thuận Trị cùng Khang Hello có siêu nhiều tiểu thiếp danh phận Phương pháp bí quyết, như Thuận Trị Đế có Phương pháp bí quyết Sát Nhĩ Thiền thị, và theo giấy tờ Mãn văn thì cả Huệ phi lẫn Vinh phi đều từng là Phương pháp bí quyết. Tới lúc Khang Hello Đế chính thức quy định cụ thể và vận dụng Bát đẳng hậu phi, danh xưng Phương pháp bí quyết ko còn dùng trong hậu cung nữa, nhưng lại chuyển sang thành viên nữ quyến thuộc Hoàng tộc và Vương phủ.

Quy định chính thức

Trước lúc nhập quan

Sau khoản thời gian lập ra nhà Thanh, Thanh Thái Tông Hoàng Thái Cực ban chiếu lấy theo tập quán của người Hán, bước đầu xác lập danh xưng dành cho nữ quyến thuộc hoàng tộc. Căn cứ Mãn văn lão đương (满文老档) ghi nhận, thời Sùng Đức nguyên niên ra chỉ dụ:

“ 汗之女称固伦格格,婿称固伦额驸。其和硕亲王、多罗郡王、多罗贝勒、固山贝子之女,若蒙圣汗抚养下嫁,仍称固伦格格,其婿亦称固伦额驸。和硕亲王嫡妻各一人,称和硕福晋,馀妻称少福晋;其女称和硕格格,婿称和硕额驸。多罗郡王嫡妻各一人,称多罗福晋馀妻称少福晋;其女称多罗格格,婿称多罗额驸。多罗贝勒嫡妻各一人,称多罗贝勒福晋,馀妻称少福晋,其女称多罗贝勒格格,婿称多罗贝勒额驸。固山贝子嫡妻各一人,称固山福晋,馀妻称少福晋;其女称固山格格,婿称固山额驸。凡和硕亲王、多罗郡王、多罗贝勒、固山贝子收养之女及婿,亦从其养父名之。

.

Hãn chi nữ xưng Cố Luân Phương pháp bí quyết, con rể xưng Cố Luân Ngạch phò. Phàm con gái của Hòa Thạc Thân vương, Đa La Quận vương, Đa La Bối lặc hay Cố Sơn Bối tử, nhận ân thánh mà được Hãn nuôi dưỡng, cũng xưng Cố Luân Phương pháp bí quyết, con rể tắc cũng xưng Cố Luân Ngạch phò. Chính thất của Hòa Thạc Thân vương có 1 người, xưng Hòa Thạc Phúc tấn, những thiếp khác xưng Thiếu Phúc tấn. Con gái do ấy xưng Hòa Thạc Phương pháp bí quyết, con rể là Hòa Thạc Ngạch phò. Chính thất của Đa La Quận vương chỉ 1 người, xưng Đa La Phúc tấn, thiếp xưng Thiếu Phúc tấn. Con gái do ấy xưng Đa La Phương pháp bí quyết, con rể xưng Đa La Ngạch phò. Chính thê của Đa La Bối lặc xưng Đa La Bối lặc Phúc tấn, thiếp xưng Thiếu Phúc tấn. Con gái do ấy gọi Đa La Bối lặc Phương pháp bí quyết, con rể xưng Đa La Bối lặc Ngạch phò. Chính thê của Cố Sơn Bối tử xưng Cố Sơn Phúc tấn, thiếp xưng Thiếu Phúc tấn. Con gái do ấy gọi Cố Sơn Phương pháp bí quyết, con rể xưng Cố Sơn Ngạch phò.

Xem Thêm  Hộ diện là gì? – B hộ, B là gì trên fb, Tổng hợp những từ viết tắt trên Fb – Cúng Đầy Tháng – Trang Tin Tức On-line Tổng Hợp

Phàm con dòng do Hòa Thạc Thân vương, Đa La Quận vương, Đa La Bối lặc hay Cố Sơn Bối tử nhận nuôi dưỡng, cũng án theo mà gọi.

— Chỉ dụ phong hiệu thời thanh sơ – Mãn văn lão đương

Sau khoản thời gian nhập quan

Những loại Phương pháp bí quyết phong hào, sau thời điểm nhập quan tại triều Thuận Trị lại bị Hán ngữ hóa 1 lần, hơn nữa tiến hành 1 ít sửa chữa, sửa chữa xong thì quyết định chế độ: phong cho con gái của Hoàng đế là Công chúa, phân ra làm cho 2 loại tước hiệu là Cố Luân Công chúa (固倫公主) và Hoà Thạc Công chúa (和碩公主), xác định những nghi thức sắc phong. Trong ấy tước hiệu Cố Luân Công chúa được ban cho Công chúa do Hoàng hậu sinh ra, tức là Đích nữ (嫡女); còn tước hiệu Hoà Thạc Công chúa được ban cho Công chúa do những phi tần sinh ra, tức là Thứ nữ (庶女).

5 Thuận Trị thứ 17 (1660), Hoàng đế đặt ra quy định phong hiệu cho con gái hoàng tộc sau thời điểm nhập quan[2]. Lại trong ấy có 1 nội dung:

“ 公主由中宫出者封固伦公主,由妃嫔出者封和硕公主。如中共抚宗室女下嫁,亦封和硕公主。亲王女封郡主,郡王女封县主,贝勒女封郡君,贝子女封县君,入八分镇国公辅国公女封乡君。

.

Công chúa tại trong cung, do Hoàng hậu sinh ra gọi là Cố Luân Công chúa, do Phi sinh ra gọi là Hòa Thạc Công chúa. Tông Thất nữ từ bé được nuôi trong cung, lúc hạ giá cũng gọi Hòa Thạc Công chúa. Con gái Thân vương phong Quận chúa, con gái Quận vương phong Huyện chúa, con gái Bối lặc phong Quận quân, con gái Bối tử phong Huyện quân, con gái Bất nhập bát phân Trấn Quốc công cùng Phụ Quốc công tắc đều phong Hương quân.

— Quy định và tước vị nữ quyến hoàng thất thời Thuận Trị

Nhưng là lúc này, trừ bỏ Hoàng nữ được phân chia “Đích-thứ phân biệt” dựa theo phong hiệu Cố Luân Công chúa hoặc Hòa Thạc Công chúa, thì Tông nữ sắc phong cũng ko phân chia đích-thứ, cho nên tại 5 Khang Hello thứ 45 (1706), Khang Hello Đế hạ lệnh sửa đổi loại vấn đề này:

“ 康熙四十五年题淮:亲王以下入八分公以上侧福晋、侧室所生女,与嫡出一例授封,实为过优。嗣后,亲王侧福晋所生女,降二等,视贝勒嫡女,授为郡君。郡王侧福晋所生女,降二等,视贝子嫡女,授为县君。贝勒侧夫人所生女,降二等,视镇国公嫡女,授为乡君。至贝子镇国公辅国公侧室所生女,并无应降品级,将贝子侧夫人所生女食五品俸,镇国公辅国公侧夫人所生女食六品俸,其馀并称宗女,不授封。

.

Từ Thân vương tới Bất nhập bát phân công, con gái do Trắc Phúc tấn hay Trắc thất sinh ra, cùng con gái Đích xuất đồng loạt được thụ phong, như vậy là quá ưu đãi. Về sau, con gái do Thân vương Trắc Phúc tấn sinh ra, án xuống 2 cấp, như Đích nữ của Bối lặc mà đều phong Quận quân. Con gái do Quận vương Trắc Phúc tấn sinh ra, án xuống 2 cấp, như Đích nữ của Bối tử mà thụ phong làm cho Huyện quân. Con gái của Bối lặc Trắc Phu nhân sinh ra, án xuống 2 cấp, như Đích nữ của Trấn Quốc công mà thụ phong làm cho Hương quân.

Còn như con gái của Trắc thất của những Bối tử và Phụ Quốc công thì chỉ đãi bổng án mà ko nên có phẩm cấp. Con gái do Trắc thất của Bối tử sinh ra án theo bậc Ngũ phẩm, riêng con gái do Trắc thất của Phụ Quốc công sinh ra đãi bổng Lục phẩm. Chỉ gọi là Tông nữ, ko thụ phong.

— Chỉ dụ 5 Khang Hello thứ 45

Tổng hợp lại mà nói, hệ thống tước vị cho Tông thất nữ đã rõ ràng như sau:

Phong hiệu Tông thất nữ triều Thanh Tước hiệu Mãn ngữ Ngoại xưng Thân phận Quận chúa (郡主) Hosoi i gege Hòa Thạc Phương pháp bí quyết, Thân vương Phương pháp bí quyết Con gái đích xuất của Thân vương Huyện chúa (县主) Doro i gege Đa La Phương pháp bí quyết, Quận vương Phương pháp bí quyết Con gái đích xuất của Quận vương Quận quân (郡君) Beile i jui doro i gege Đa La Phương pháp bí quyết, Bối lặc Phương pháp bí quyết Con gái đích xuất của Bối lặc, con gái thứ xuất của Thân vương Huyện quân (县君) Gusa i gege Cố Sơn Phương pháp bí quyết, Bối tử Phương pháp bí quyết Con gái đích xuất của Bối tử, con gái thứ xuất của Quận vương Hương quân (鄉君) Gung ni jui gege Công Phương pháp bí quyết Con gái đích xuất của Quốc công, con gái thứ xuất của Bối lặc

Trước lúc phong tước, những Phương pháp bí quyết hay gọi là Tông nữ (宗女) trên văn bản chữ Hán. Những tước vị Phương pháp bí quyết này ko giới hạn xuất thân, tức là con gái dòng Tình yêu Tân Giác La (hậu duệ Thanh Thái Tông) lẫn Giác La (dòng dõi Thanh Thái Tổ) đều có thể xét mà phong tước. Sau thời Thuận Trị, những tước vị chính thức bằng chữ Hán là những phong hiệu chính thức, nhưng trong Mãn ngữ thông thường vẫn còn siêu hay dùng “Phương pháp bí quyết” để gọi chung những Tông nữ. Tuy nhiên, việc những vị này có tước vị như thế nào, cũng đều do Hoàng đế ấn định, nên ko ít những trường hợp cao hơn hoặc thấp hơn so sở hữu tuyên bố ấn định. Thí dụ như mẹ của Hiếu Kính Hiến hoàng hậu là Phương pháp bí quyết Giác La thị, con gái của Bối tử Phần Nhĩ Hồ (穆爾祜) và là cháu gái của Thanh Thái Tổ. Bà ko cần con gái Quận vương hay Bối lặc, vẫn được đặc phong làm cho “Đa La bí quyết bí quyết”[3]. Dẫu vậy, bà ko được gọi thành “Huyện chúa” hoặc “Quận quân”, điều này dẫn tới suy đoán rằng những Phương pháp bí quyết phong tặng vượt quy định có thể ko được gọi theo kiểu Hán ngữ.

Xem Thêm  Workplace 2016 là gì? Chi tiết bí quyết cài đặt phần mềm new nhất

Quanh đó ấy, sách Thanh bại loại sao (清稗类钞) thời Thanh mạt có nói:「“Con gái của Thân vương xưng là Quận chúa. Con gái của Quận vương, Bối tử, Bối lặc, Phụ quốc công xưng là Huyện chúa. Tuy nhiên ngoại trừ Công chúa, nói cả có tư bí quyết là Quận chúa, Huyện chúa ví dụ chưa được ban tước vị chính thức thì ko được xưng là Phương pháp bí quyết”」. Như vậy, bí quyết gọi “Phương pháp bí quyết” theo như Loại sao nói là chỉ lúc có tước hiệu new gọi. Thế nhưng xét trên giấy tờ thực tế của những Vương phủ thời Thanh, việc con gái Vương công chưa thụ tước vẫn có nhã xưng Phương pháp bí quyết xảy ra siêu phổ cập}, phỏng chừng thông tin của Thanh bại loại sao chưa hẳn là chính xác, hoặc là 1 kiểu ngầm nào ấy mà thôi.

Nhưng là, nam giới hàng Tông thất đời Thanh có tước vị chỉ chiếm tỉ lệ 6% trong Tông thất nam giới, mà thuộc về Nhập bát phân công chỉ 1%, do ấy những Tông nữ bí quyết bí quyết có thụ tước càng thấp hơn nữa. Đại lượng lớn Tông nữ ko có tước vị, cũng ko có phẩm cấp, càng ko bổng lộc, thân phận của họ cùng con gái của người Bát kỳ bình thường, trừ bỏ thân phận thuộc hoàng tộc, thì cũng không vấn đề gì khác nhau quá lớn. Nhưng mà Tông nữ bí quyết bí quyết ví dụ là quả phụ hoặc là bé gái mồ côi, có thể tới Tông Nhân phủ xin trợ cấp, dòng trợ cấp này cũng sắp là từng tháng 2 lượng bạc, 1 5 24 lượng bạc mà thôi.

Trình tự động phong tước

Đời Thanh, Tông nữ cũng như Hoàng nữ, đại đa số chỉ có lúc kết hôn new án theo ấy mà phong tước. Lưu trình cụ thể như sau, sau thời điểm Phương pháp bí quyết đính hôn, thì cần đem thông tin hôn nhân của mình trình cấp Tông Nhân phủ. Trong tờ giấy đấy, ghi rõ xuất thân Phương pháp bí quyết, tước vị của phụ thân, thân phận của mẫu thân và tuổi tác của chính bản thân. Quy trình này được gọi là Thỉnh phong (请封).

Tiếp tục, Tông Nhân phủ y theo thành lệ, ban cho phê duyệt, như vậy Phương pháp bí quyết ấy new chính thức có tước hiệu. Mặt khác, lúc Tông Nhân phủ phê duyệt cấp tước cho Phương pháp bí quyết, đồng thời cũng ban tước tương ứng cho Ngạch phò. Cho nên, Tông nữ triều Thanh ko hề tồn tại trường hợp chưa gả chồng mà có tước, ngược lại thì Hoàng nữ có vài ngoại lệ (như Cố Luân Hòa Kính Công chúa). Dù vậy, con gái đích xuất của Thân vương dù sao cũng sẽ là Quận chúa, nên trong truyền miệng vẫn có nhiều trường hợp gọi trước tước vị dù họ chưa được phong (cung đình cũng tương tự động, gọi theo số đếm như Tam Công chúa, Tứ Công chúa vậy).

Suốt triều Thanh cũng có 1 số quy định về tước vị Tông nữ:

  • Khang Hello nguyên niên (1662): Con gái nuôi của Tông thất Vương công, lúc thụ phong ko thể án theo tước của cha nuôi, chỉ ban dựa theo tước của cha ruột.
  • 5 Khang Hello thứ 36 (1697): Con gái của Tông thất Vương công sau thời điểm phong tước, giả như phụ thân có việc gì mà được thăng tước hay bị giáng tước, cũng ko tác động tới tước vị của Phương pháp bí quyết đấy.
  • 5 Khang Hello thứ 40 (1701): Sau khoản thời gian Tông nữ có tước vị qua đời, Ngạch phò ví dụ ko cưới vợ kế thì có thể giữ lại tước vị. Còn ví dụ đã cưới vợ kế thì ko thể giữ tước.
  • 5 Càn Lengthy thứ 13 (1748): Thứ nữ của Thân vương cùng Quận vương, ví dụ gả cho Mông Cổ vương công làm cho vợ, đều dựa theo tiêu chuẩn của Đích nữ mà thụ phong.
  • 5 Càn Lengthy thứ 22 (1757): Ngạch phò ví dụ bị hạch tội, cả chồng và vợ đều bị tước đi tước hiệu.
  • 5 Càn Lengthy thứ 27 (1762): Quy định Tông nữ con gái từ Bối lặc trở xuống, tiêu chuẩn phong tước cho Đích nữ chỉ vận dụng cho 1 vị, còn lại đều thụ phong dựa theo như quy định của những Thứ nữ trước ấy, còn những Thứ nữ khác trong nhà đều ko được thụ tước.
  • 5 Càn Lengthy thứ 46 (1781): Con gái của Thân vương cùng Quận vương do Trắc Phúc tấn sinh ra, ví dụ bị chỉ gả cho Mông Cổ vương công thì đều ko phong tước.
  • 5 Đồng Trị thứ 2 (1863): Tông nữ thuộc huyết nguồn Càn Lengthy Đế trở về sắp phong tước vẫn cấp bổng lộc, còn lại phái xa hơn nữa chỉ phong tước nhưng ko cấp bổng.
Xem Thêm  Honest Pores and skin Là Gì – Màu sắc Da Tiếng Anh Là Gì

Có thể thấy quy định về phong tước cho Tông nữ triều Thanh, vào 5 Càn Lengthy thứ 27 đã khởi đầu giảm siết lại. Tới cuối đời Thanh, số lượng Tông nữ chính thức có tước sắp như là ko có. Nên bên cạnh thân phận và dòng dõi, những Tông nữ này so sở hữu con gái quý tộc Bát kỳ cũng không vấn đề gì phân biệt.

Công chúa và bí quyết bí quyết khác nhau như thế nào

Dưới triều nhà Thanh, tước hiệu Phương pháp bí quyết bình thường được dùng để tôn xưng địa vị cao quý của 1 nữ nhân nào ấy sở hữu đủ loại thân phận. 1 số trường hợp đáng nói tới:

  • 1 phụ nữ tôn quý: Thí dụ như dưới thời Khang Hello, trong báo cáo của Phủ Nội vụ có nhắc tới Tô Ma Lạt Cô, thị nữ của Hiếu Trang Văn Hoàng hậu, người nuôi dưỡng Hoàng đế Khang Hello là Tô Ma Lạt Ngạch niết Phương pháp bí quyết (苏麻喇额涅格格).
  • Nội đình chủ vị cấp thấp: Thời kỳ Thuận Trị và Khang Hello, trong hậu cung có những thị thiếp, thậm chí là Cung nữ tử được xưng hô bằng danh xưng Phương pháp bí quyết. Trong hàng đãi ngộ hậu cung có “cấp đãi ngộ Phương pháp bí quyết”, thấp hơn “cấp đãi ngộ Tiểu Phúc tấn” cùng “cấp đãi ngộ Phúc tấn”,… Về sau triều Khang Hello hoàn thiện Bát đẳng hậu phi, danh xưng Phương pháp bí quyết cũng dần ko còn ám chỉ hậu phi nữa.
  • Thị thiếp trong Vương phủ: Danh hiệu Phương pháp bí quyết cũng là 1 dạng nhã xưng dành cho những thị thiếp của Hoàng tử và Vương công. Theo quy định triều Thanh, dưới Trắc Phúc tấn trong phủ đều gọi Thứ Phúc tấn, thông thường lại xưng Phương pháp bí quyết. Vùng của Phương pháp bí quyết trong phủ siêu thấp, y hệt hầu gái, do vậy những Phương pháp bí quyết đa phần xuất thân siêu bình thường. Thí dụ như Hiếu Thánh Hiến hoàng hậu mẹ của Càn Lengthy Đế, gia thế bần hàn, lúc vào hầu cho Ung Chính Đế chỉ gọi là “Phương pháp bí quyết”[4].

Bị hiểu nhầm

Trong những tác phẩm văn học, điện ảnh, truyền hình lấy bối cảnh Thanh triều vào thế kỉ 20, danh hiệu “Phương pháp bí quyết” bị hiểu nhầm do sự thường và đặc biệt của nó, nên thường được hiểu thành danh hiệu dành cho con gái Hoàng đế nhà Thanh theo tiếng Mãn.

Tuy nhiên, sự thực chứng minh hoàn toàn khác hẳn. Dẫu vậy, sự phổ cập} của bộ tiểu thuyết và phim truyền hình Hoàn Châu Phương pháp bí quyết vẫn làm cho hiểu lầm này tồn tại siêu thời gian dài. Trong bộ tiểu thuyết và bộ phim này, Càn Lengthy Đế phong cho Tiểu Yến Tử – con gái nuôi của mình, làm cho Hoàn Châu Phương pháp bí quyết (还珠格格) như 1 danh hiệu dành cho Hoàng nữ. Theo nguyên tác, sau thời điểm Hạ Tử Vy được xác định là con gái của Càn Lengthy, được phong làm cho Minh Châu Phương pháp bí quyết (明珠格格), còn Tiểu Yến Tử từ Hoàn Châu Phương pháp bí quyết bị đổi thành Hoàn Châu Quận chúa (还珠郡主). Phương pháp dùng này ko yêu thích sở hữu lịch sử.

Tới lúc Tân Hoàn Châu Phương pháp bí quyết tiến hành, biên kịch new điều chỉnh cho đúng.

Xem thêm

  • Hậu cung nhà Thanh
  • Quý tộc nhà Thanh
  • Công chúa
  • Phúc tấn
  • Ngạch phò

Tham khảo

  • Thanh thực lục
  • Thanh sử cảo