Giải thích ý nghĩa của lời hát bài dân ca Scarborough Honest (Ôi Giàn Thiên Lý Đã Xa)

Bài cổ ca bất hủ “Scarborough Honest“ (Lễ hội Scarborough) có khá nhiều phiên bản sở hữu những lời khác nhau, nhưng tựu chung ý nghĩa của bài hát vẫn là mối tình ly biệt của cặp trai gái dân dã trong thời loạn, trối trăn những việc mà tình nhân của mình ko thể làm cho được. Ngụ ý của những lời trối trăn ví von là ví dụ làm cho được những việc vô lý thì họ sẽ được tại ko kể nhau, có nghĩa là cả 2 đều mãi mãi xa nhau.

Những phiên bản “Scarborough Honest” có khác nhau về địa danh như Whitingham Honest, Southampton Honest, Westborough Honest, Scarborough Honest… và những việc nhắn nhủ khác nhau, nhưng những bài này cùng giống nhau tại điệp ngữ “Parsley, Sage, Rosemary and Thyme” (Mùi vị tây, xô, hồng hương và húng tây). Trong những bài phiên bản dân ca của “Parsley, Sage, Rosemary and Thyme”, bài Scarborough Honest có thể nói là phổ thông nhất. 2 nhạc sĩ tài bố Paul Simon và Artwork Garfunkel cũng dựa theo bài hát này mà sáng tác ra 1 phiên bản new, gọi là bài ca từ “Scarborough Honest/Canticle” (Lễ hội Scarborough/Bài thánh ca).

“Canticle” là 1 phần trong tập nhạc Tune e book có tựa là “The aspect of a hill” (Sườn đồi) được 2 ông trích ra, sửa đổi vài từ ngữ và ghép vào bài Scarborough Honest, sở hữu những câu văn ngắn như những lời cầu kinh, và mang trong mình 1 tên new: “Canticle” (Bài thánh ca, bài kinh nguyện). Mẫu hay tại chỗ lúc được nhập vào bài Scarborough Honest, từng câu từng chữ của “Canticle” mang trong mình 1 ẩn ý khác.

Riêng bài “Scarborough Honest” có phương pháp hành văn theo lối cổ, tạo ra nhiều tranh luận trên thế giới về ý nghĩa của từng câu và ý nghĩa của nguyên bài hát. Bài “Scarborough Honest/Canticle” của 2 ông Paul Simon và Artwork Garfunkel cũng gây nhiều tranh luận ko ít do lời văn quá ngắn, tối nghĩa, nhiều ẩn dụ và chính 2 ông cũng chưa hề chính thức cắt nghĩa bài “Canticle”, có lẽ muốn tôn trọng ý kiến của mọi người, ai muốn hiểu sao thì tùy thuộc} họ.

Dưới đây là phần lược dịch của người viết, sở hữu vốn liếng Việt – Anh ngữ hạn hẹp thế nào cũng có sự diễn dịch sai ý nghĩa của từng câu, nhưng ý của 2 bài hát thì vẫn là “2 phương trời phương pháp biệt” trong cổ ca “Scarborough Honest” và “Lời cầu kinh cho hoà bình” trong bài ca từ “Scarborough Honest/Canticle”.

Bài cổ ca “Scarborough Honest” (Lễ hội Scarborough Honest):

Giải thích ý nghĩa của lời hát bài dân ca “Scarborough Fair” (Ôi Giàn Thiên Lý Đã Xa)

1/ Are you going lớn Scarborough Honest? Bạn ơi, cậu có đi dự lễ hội Scarborough ko? (Hết chinh chiến rồi, bạn được về cố hương còn tôi tại lại)

Giải thích ý nghĩa của lời hát bài dân ca “Scarborough Fair” (Ôi Giàn Thiên Lý Đã Xa)

Parsley, sage, rosemary, and thyme, Mùi vị tây, xô, hồng hương và húng tây, (Những hương thảo, linh hồn của tình yêu lứa đôi)

Bear in mind me lớn the one who lives there, Gợi nhớ sở hữu cô nàng, đứa ở cố hương về kẻ tại lại (là tôi) (Đây là lời trố trăn của chàng trai trước lúc nhắm mắt)

For as soon as she was a real love of mine. Nàng là tình nhân của tôi thuở trước. (Là tình nhân của tôi thuở trước, thời điểm này} thì hết rồi)

2/ Inform her lớn make me a cambric shirt, Nhắn nàng hãy could cho tôi áo cưới Cambric, (Cambric là áo kết đăng ten và thêu thùa khó hiểu có nguồn gốc từ xứ Cambrai, Pháp quốc, hường được mặc trong những dịp trịnh trọng như lễ hội hay lễ cưới. Trên đây ý nói could cho chàng trai áo để mặc trong lễ cưới của 2 người)

Parsley, sage, rosemary, and thyme, Mùi vị tây, xô, hồng hương và húng tây (Những hương thảo, linh hồn của tình yêu lứa đôi)

With none seam or needlework, Áo could ko có mối nối và đường kim (Áo Cambric bắt buộc could ghép nối và thêu siêu khó hiểu, ko thể could áo Cambric mà ko có mối nối đuờng thêu, tức là việc ko thể làm cho được)

Then she shall be a real love of mine. (Ví dụ làm cho được như vậy) thì nàng sẽ được mãi mãi tại tôi. (Có nghĩa là nàng sẽ ko bao giờ được gặp chàng nữa)

3/ Inform her lớn wash it in yonder properly, Nhắn nàng giặt áo đấy tại giếng xa,

Parsley, sage, rosemary, and thyme, Mùi vị tây, xô, hồng hương và húng tây, (Những hương thảo, linh hồn của tình yêu lứa đôi)

Xem Thêm  Đổi đơn vị từ inch sang cm như nào? Bí quyết đổi chính xác nhất

The place by no means sprung water or rain ever fell, Nơi ko có nước nguồn hay mưa rơi, (Giếng lúc nào cũng có nước từ ổ nước ngầm, và giếng tại giữa trời thì mưa sẽ rơi vào, có nghĩa là ko bao giờ có loại giếng như chàng trai mô tả trên đời)

And he or she shall be a real lover of mine. (Ví dụ làm cho được như vậy) thì nàng sẽ được mãi mãi tại tôi. (Có nghĩa là nàng sẽ ko bao giờ được gặp chàng nữa)

4/ Inform her lớn dry it on yonder thorn, Nhắn nàng phơi áo tại khóm gai xa, (Ko ai đi phơi áo tại bụi gai, nhất là áo Cambric, vì gai sẽ làm cho rách áo)

Giải thích ý nghĩa của lời hát bài dân ca “Scarborough Fair” (Ôi Giàn Thiên Lý Đã Xa)

Parsley, sage, rosemary, and thyme, Mùi vị tây, xô, hồng hương và húng tây, (Những hương thảo, linh hồn của tình yêu lứa đôi)

Which by no means bore blossom since Adam was born, Những khóm gai mãi đơm hoa từ thuở Adam có hình hài (Ko hề có loại cây gai mà lại nở hoa trên đời)

Then she shall be a real lover of mine. (Ví dụ làm cho được như vậy) thì nàng sẽ được mãi mãi tại tôi. (Có nghĩa là nàng sẽ ko bao giờ được gặp chàng nữa)

5/ Now he has requested me questions three, Chàng đã muốn em làm cho bố việc (trước lúc gặp chàng),

Parsley, sage, rosemary, and thyme, Mùi vị tây, xô, hồng hương và húng tây, (Những hương thảo, linh hồn của tình yêu lứa đôi)

I hope he’ll reply as many for me, Em mong chàng cũng sẽ làm cho ngần đấy việc,

Earlier than he shall be a real lover of mine. Trước lúc chàng được tại bên em mãi mãi.

6/ Inform him lớn purchase me an acre of land, Nhắn chàng sắm cho em 1 mảnh đất hoang (“An acre of land” có nghĩa là 1 miếng đất để trồng trọt hay canh tác)

Parsley, sage, rosemary, and thyme, Mùi vị tây, xô, hồng hương và húng tây, (Những hương thảo, linh hồn của tình yêu lứa đôi)

Between the salt water and the ocean sand, Ngay tại bờ biển, (Ko thể trồng trọt canh tác sở hữu cát và muối biển)

Then he shall be a real lover of mine. (Ví dụ làm cho được như vậy) thì chàng sẽ được tại bên em mãi mãi.

7/ Inform him lớn plough it with a ram’s horn, Nhắn chàng bừa miếng đất sở hữu sừng cừu, (Sừng cừu đực cong xoắn lại ko thể bừa đất đuợc)

Giải thích ý nghĩa của lời hát bài dân ca “Scarborough Fair” (Ôi Giàn Thiên Lý Đã Xa)

Parsley, sage, rosemary, and thyme, Mùi vị tây, xô, hồng hương và húng tây, (Những hương thảo, linh hồn của tình yêu lứa đôi)

And sow it throughout with one pepper corn, Và gieo hạt toàn bộ miếng đất bằng 1 hạt tiêu, (Việc ko thể làm cho được)

And he shall be a real lover of mine. (Ví dụ làm cho được như vậy) thì chàng sẽ được tại bên em mãi mãi.

8/ Inform him lớn sheer’t with a sickle of leather-based, Nhắn chàng gọt mỏng hạt tiêu bằng liềm da (Ko hề có liềm hái làm cho bằng da, và hạt tiêu bé quá ko thể gọt mỏng được)

Parsley, sage, rosemary, and thyme, Mùi vị tây, xô, hồng hương và húng tây, (Những hương thảo, linh hồn của tình yêu lứa đôi)

And bind it up with a peacock’s feather, Và buộc hạt tiêu lại bằng lông công, (Lông công cứng và thẳng, ko thể dùng làm cho dây buộc, và hạt tiêu thì quá bé)

And he shall be a real lover of mine. (Ví dụ làm cho được như vậy) thì chàng sẽ được tại bên em mãi mãi.

9/ Inform him lớn thrash it on yonder wall, Nhắn chàng đập cây tiêu trên bờ tường xa,

Parsley, sage, rosemary, and thyme, Mùi vị tây, xô, hồng hương và húng tây, (Những hương thảo, linh hồn của tình yêu lứa đôi)

And by no means let one corn of it fall, Và ko bao giờ để 1 hạt tiêu rơi xuống đất, (Hạt tiêu sẽ rớt vương vải xuống đất – Việc ko thể làm cho được)

Then he shall be a real lover of mine. (Ví dụ làm cho được như vậy) thì chàng sẽ được tại bên em mãi mãi.

10/ When he has performed and completed his work, Lúc chàng đã làm cho xong những việc em muốn,

Parsley, sage, rosemary, and thyme, Mùi vị tây, xô, hồng hương và húng tây, (Những hương thảo, linh hồn của tình yêu lứa đôi)

Oh, inform him lớn come and he’ll have his shirt, Nhắn chàng hãy tới lấy cái áo cưới Cambric, (Chàng ko thể tới được nữa)

Xem Thêm  6 mẫu đàn ông ko thể cưỡng lại được | Báo Dân trí

And he shall be a real lover of mine. (Ví dụ làm cho được như vậy) thì chàng sẽ được tại bên em mãi mãi.

Giải thích ý nghĩa của lời hát bài dân ca “Scarborough Fair” (Ôi Giàn Thiên Lý Đã Xa)

Bài ca từ “Scarborough Honest/Canticle” (Lễ hội Scarborough Honest/ Bài Kinh Nguyện): (Đoạn 1, 3, 5 và 7 là “Scarborough Honest”, đoạn 2, 4, 6 là “Canticle”)

1/ Are you going lớn Scarborough Honest? Bạn ơi, cậu có đi dự lễ hội Scarborough ko? (Hết chinh chiến rồi, bạn được về cố hương, còn tôi tại lại)

Parsley, sage, rosemary, and thyme Mùi vị tây, xô, hồng hương và húng tây (Những hương thảo, linh hồn của tình yêu lứa đôi)

Bear in mind me lớn the one who lives there, Gợi nhớ sở hữu cô nàng, đứa ở cố hương về kẻ tại lại (là tôi) (Đây là lời trố trăn của chàng trai trước lúc nhắm mắt)

For as soon as she was a real love of mine. Nàng là tình nhân của tôi thuở trước (Là tình nhân của tôi thuở trước, thời điểm này} thì hết rồi)

2/ On the aspect of the hill within the deep forest inexperienced Bên sườn đồi nhuốm màu sắc xanh đậm của rừng thẳm (Cây cỏ hoà màu sắc sở hữu khói đen của súng và đại bác bỏ biến thành màu sắc xanh thẳm, khói bốc lên ngùn ngụt làm cho tối trời, chúng ta thường nghe “đánh nhau tối tăm trời đất” cũng đồng nghĩa như vậy.)

Tracing of sparrow on snow-crested brown. Dấu binh lửa của chinh nhân trên mặt tuyết. (Sparrow còn có nghĩa là 1 đàn chim, trong câu này có nghĩa là đoàn quân. Nhiều cánh quân xung trận dẫm nát mặt đất phủ tuyết. Ý nói chiến tranh phá tan nền hoà bình giữa những xứ.)

Blankets and bedclothes the kid of the mountain. Chăn mền ôm ấp ngọn đồi non. (Ngụ ý nói lính chết trên trận địa nằm sát nhau, lớp này chồng lên lớp kia từ xa nhìn giống như những tấm mền và khăn trải chồng chất trên nhau, giống như đắp chăn cho ngọn đồi).

Giải thích ý nghĩa của lời hát bài dân ca “Scarborough Fair” (Ôi Giàn Thiên Lý Đã Xa)

Sleeps unaware of the clarion name. Hy sinh trong tiếng lệnh tử thần. (Mạng người chấm dứt nhưng cuộc chiến vẫn tiếp diễn, lớp trước ngã gục lớp sau vẫn tràn tới theo tiếng kèn thúc quân)

3/ Inform her lớn make me a cambric shirt. Nhắn nàng hãy could cho tôi áo cưới Cambric. (Cambric là áo kết đăng ten và thêu thùa khó hiểu có gốc từ xứ Cambrai, Pháp quốc, thường được mặc trong những dịp trịnh trọng như lễ cưới, ý nói could cho chàng trai áo để mặc trong lễ cưới của 2 người)

Parsley, sage, rosemary, and thyme Mùi vị tây, xô, hồng hương và húng tây (Những hương thảo, linh hồn của tình yêu lứa đôi)

With none seam or needlework Áo could ko có mối nối hay đường kim (Áo Cambric could ghép nối và thêu siêu khó hiểu, cho nên ko thể could áo Cambric được)

Then she shall be a real love of mine (Ví dụ làm cho được) thì nàng sẽ được mãi mãi tại tôi (Có nghĩa là nàng sẽ ko bao giờ được gặp chàng nữa)

4/ On the aspect of a hill a sprinkling of leaves. Bên sườn đồi lá tan tác rơi. (Bên sườn đồi thân người nối tiếp nhau gục ngã)

Washes the grave with silvery tears. Lệ bạch kim cuốn trôi mộ địa. (Nước mắt phản chiếu ánh sáng của giáp sắt và vũ khí cho nên lóng lánh ánh bạc, ý nói khóc bạn ngay giữa trận tiền. Câu này ví von: quá nhiều nước mắt có thể cuốn trôi mộ điạ của đồng đội. “Grave” là mộ phần, nhưng ý câu này bắt buộc là “mộ địa” vì chôn nhiều xác quá, mà đây cũng ko bắt buộc là nghĩa địa cho nên “grave” trong câu này nên hiểu là mộ địa chôn tạm, lấp bằng tay giống như “lấp đất hố tôi, lấp sở hữu đôi tay cô nàng” trong “Giàn thiên lý đã xa” của Phạm Duy)

Giải thích ý nghĩa của lời hát bài dân ca “Scarborough Fair” (Ôi Giàn Thiên Lý Đã Xa)

A soldier cleans and polishes a gun. Người lính lau chùi và đánh bóng khẩu súng. (Bắn nhiều quá thì nòng súng bị ám khói dễ bị kẹt đạn, khẩu súng bị hoen dơ do thuốc súng và máu cho nên bắt buộc lau chùi đánh bóng khẩu súng để tiếp tục chiến đấu)

Sleeps unaware of the clarion name. Hy sinh trong tiếng lệnh tử thần. (Mạng người chấm dứt nhưng cuộc chiến vẫn tiếp diễn, lớp trước ngã gục lớp sau vẫn tràn tới theo tiếng kèn thúc quân)

Xem Thêm  CF Cell – Tải Crossfire Legends: Sport Đột kích trên Android

5/ Inform her lớn discover me an acre of land, Nhắn nàng tìm 1 miếng đất hoang cho gã si tình (“Giàn thiên lý đã xa”, Phạm Duy) (“An acre of land” có nghĩa là 1 miếng đất để trồng trọt canh tác)

Parsley, sage, rosemary, and thyme. Mùi vị tây, xô, hồng hương và húng tây (Những hương thảo, linh hồn của tình yêu lứa đôi)

Between the salt water and the ocean strand, Nằm ngay bờ đại dương (Làm cho gì có miếng đất trồng trọt canh tác ngay bãi biển?)

Then she’ll be a real love of mine. (Ví dụ làm cho được) thì nàng sẽ được mãi mãi tại tôi. (Có nghĩa là nàng sẽ ko bao giờ được gặp chàng nữa)

6/ Warfare bellows blazing in scarlet battalions. Âm thanh của trận hỗn chiến giữa những tiểu đoàn đỏ. Ý câu này là: “những tiếng súng, tiếng kèn, tiếng la hét, tiếng rên siết … âm vang từ những đám quân be bét máu”. (Scarlet tại đây ám chỉ màu sắc đỏ của máu, Battalions là những tiểu đoàn, nhưng chữ “tiểu đoàn” gợi lên hình ảnh đoàn quân chỉnh tề, mà tại đây cảnh giao tranh hỗn độn diễn ra ko còn đội ngũ gì nữa, chữ “đám quân” new diễn tả đúng cảnh tượng lúc đấy, vậy thì scarlet battalions nên hiểu là “những đám quân be bét máu”)

Giải thích ý nghĩa của lời hát bài dân ca “Scarborough Fair” (Ôi Giàn Thiên Lý Đã Xa)

Generals order theirs troopers lớn kill. Những tướng lãnh hiệu lệnh cho quân sĩ giết thịt giặc. (Những vua chúa giải quyết mâu thuẫn bằng vũ lực, lính chỉ biết nhận lịnh)

And lớn battle for a trigger they’ve way back forgotten. Và chiến đấu cho 1 nguyên nhân mà ko ai còn nhớ nữa. (Chinh chiến triền miên kéo dài trải qua thế hệ. Đám lính trẻ chỉ biết đánh mà ko biết nguyên nhân từ đâu)

7/ Inform her lớn reap it (heather) with a sickle of leather-based, Hãy nhắn nàng cắt (cỏ thạch thảo) bằng cái liềm da, (Liềm bằng da ko thể cắt được cỏ thạch thảo vì cỏ có thân cứng và ko hề có liềm làm cho bằng da trên đời)

Parsley, sage, rosemary, and thyme, Mùi vị tây, xô, hồng hương và húng tây, (Những hương thảo, linh hồn của tình yêu lứa đôi)

And collect all of it in a bunch of heather, Bó lại thành 1 bó thạch thảo (tức là hồng phương bách, họ đỗ quyên, ko bắt buộc là cúc cánh mối mà người Việt thường gọi là thạch thảo) (Hoa thạch thảo hồng hay tím nở vào mùa xuân, ý nghĩa của mùa xuân là mùa thanh bình nhưng riêng hoa thì lại có ý nghĩa cô đơn và vĩnh biệt. Ý của Paul Simon trong câu này là: hoà bình tới, nhưng tình nhân của nàng mãi mãi ko trở về nữa)

Giải thích ý nghĩa của lời hát bài dân ca “Scarborough Fair” (Ôi Giàn Thiên Lý Đã Xa)

Then she’ll be a real love of mine. (Ví dụ làm cho được) thì nàng sẽ được mãi mãi tại tôi. (Có nghĩa là nàng sẽ ko bao giờ được gặp chàng nữa)

Giải thích ý nghĩa của lời hát bài dân ca “Scarborough Fair” (Ôi Giàn Thiên Lý Đã Xa)

Trên cổ ca “Scarborough Honest”, những vần thơ nhẹ nhàng và những hình ảnh mộc mạc đơn sơ của cuộc sống dân dã thời trung cổ, cùng sở hữu giai điệu du dương đặc biệt của loại nhạc Celtic đã được siêu nhiều nguời trên thế giới yêu thích và dùng làm cho lullaby (bài hát ru trẻ con) và bài hát này 1 lần nữa lại được bình chọn là 1 trong những bài lullabies hay nhất thế giới.

Sở hữu bài ca từ “Scarborough Honest/Canticle”, cũng là những vần thơ nhẹ nhàng, nhưng lần này có sự hài hòa của những “câu kinh nguyện” ngắn ngủi, hàm chưa nhiều ẩn ý làm cho rung động lòng người nghe, khiến cho cho toàn bài ca từ mang trong mình đậm nét bi tráng của 1 thiên anh hùng ca thời đại, mà bối cảnh (của bài ca từ) vẫn là những cuộc chiến tranh đẫm máu triền miên thời Trung Cổ.

Trên đây chỉ là 1 sự lược dịch cũng như nhiều phương pháp dịch khác (trong sách vở và trên mạng) mà do phương pháp hành văn của tiếng Anh cổ, những câu thơ ví von tối nghĩa đồng thời vốn ngôn ngữ Anh -Việt hạn hẹp của người viết đã tạo ra sự khác biệt về phương pháp dịch, độc giả nên nghiên cứu những bài dịch khác ngõ hầu tìm ra 1 phương pháp dịch thích hợp và đúng đắn sở hữu mình nhất.

Vaughan, mùa Giáng Sinh 2014 Lê Anh Dũng