Tiền pháp định FIAT là gì? FIAT có đang bị lung lay bởi Crypto

Nhắc từ 5 2016 tới nay, thị trường tiền điện tử (Crypto) trỗi dậy đang làm cho lung lay vị thế của đồng tiền pháp định FIAT. Vậy tiền pháp định FIAT là gì, nó có giá trị gì trong cuộc sống thực và có dễ dàng để bị thay đổi thế bởi Bitcoin hay ko mời bạn đọc tiếp bài viết dưới đây.

Tiền pháp định (FIAT) là gì?

FIAT là đồng tiền pháp định của 1 quốc gia, là đồng tiền được phát hành và bảo hộ bởi chính phủ của quốc gia ấy. Nhằm phần đưa vào lưu thông làm cho trung gian để trao đổi hàng hoá có nhau. Bất kỳ 1 quốc gia nào cũng có 1 đồng tiền pháp định FIAT riêng.

Thí dụ như Việt Nam có đồng tiền pháp định là Việt Nam Đồng (VND); Mỹ có đồng tiền pháp định là USD; Anh có đồng tiền pháp định là Bảng Anh (GBP); Thái Lan có đồng tiền pháp định là Đồng Bạc Thái (THB)…

Đồng Euro vẫn được coi là 1 đồng tiền pháp định, thay đổi vì nó được bảo hộ bởi 1 quốc gia thì nó được bảo hộ bởi liên minh những quốc gia, cụ thể là EU. Dù rằng Brexit đã xảy ra tại EU nhưng đồng EURO vẫn còn giá trị của nó.

Lịch sử phát triển thành của tiền FIAT

Trong lịch sử có ghi lại, Trung Quốc là quốc gia trước tiên dùng đồng tiền pháp định FIAT trong lưu thông. Ban đầu, vào thế kỷ 11, tại tỉnh Tứ Xuyên người ta đã biết dùng tiền giấy để sắm bán trao đổi nhung lụa, vàng và bạc.

Tới Thế kỷ 13, Kublai Khan (Hốt Tất Liệt) lên nắm quyền và quyết định dùng tiền giấy làm cho đồng tiền chính trong lưu thông, sắm bán và trao đổi hàng hoá. Nhiều nhà sử học cho rằng việc dùng tiền pháp định quá sớm cùng có chưa có tri thức trong phương pháp vận hành đồng tiền này đã làm cho đế chế Mông Cổ sụp đổ.

Tới Thế kỷ 17, tại châu Âu cũng khởi đầu có vài quốc gia khởi đầu dùng đồng tiền pháp định thay đổi cho Vàng. Trong ấy, Tây Ban Nha, Thuỵ Điển và Hà Lan là 3 quốc gia trước tiên vận dụng tiền pháp định. Tuy nhiên, Thuỵ Điển đã thất bại trong việc phổ thông} đồng tiền này và quay trở lại dùng Bảng vị bạc để lưu thông.

Tới Thế kỷ 19, Mỹ và những thuộc địa của Mỹ đã khởi đầu vận dụng đồng tiền pháp định làm cho đồng tiền trung gian tính sổ xung quanh Vàng. Nhưng vẫn còn 1 số hạn chế do kết quả mang trong mình lại chưa thực sự ấn tượng. Việc ấy kéo dài tới thế kỷ 20 5 1933 thì chính phủ Hoa Kỳ tuyên bố chấm dứt việc đổi tiền giấy lấy Vàng.

Vào 5 1972 dưới thời Tổng thống Nixon ông đã tuyên bố bỏ chế độ Bảng vị Vàng và tiền giấy pháp định là đồng tiền chính của Hợp chủng quốc Hoa Kỳ. Lúc này, những quốc gia khác new khởi đầu thay đổi thế và lan toả ra toàn cầu bằng dùng tiền pháp định.

Xem Thêm  Nhận định Ý thức là gì? Vai trò của ý thức?
Lịch sử của tiền pháp định FIAT
Lịch sử của tiền pháp định FIAT

Phương pháp thức hoạt động của tiền pháp định

1. Điều gì tạo nên giá trị của tiền pháp định?

Lúc còn tồn tại chế độ Bảng vị Vàng, giá trị của tiền giấy nằm tại việc có thể đổi sang Vàng bất kỳ lúc nào mà người sở hữu tiền giấy muốn. Tuy nhiên, lúc bảng vị Vàng sụp đổ thì giá trị của tiền pháp định FIAT được dựa trên quyền lực của từng quốc gia. Và chính phủ là người điều phối số lượng tiền được in dựa trên hàng hoá đang lưu thông trên thị trường.

Tiền pháp định có giá trị lúc và chỉ lúc nó còn có thể quy đổi sang hàng hoá được. 1 lúc lạm phát nâng cao cao, tiền pháp định ko thể sắm được hàng hoá hoặc cần cần siêu nhiều tiền để sắm được 1 món hàng bé thì lúc ấy tiền pháp định sẽ sụp đổ.

2. Tiền pháp định được dùng tại đâu?

Tiền pháp định được dùng tại gần như những quốc gia trên thế giới. Bạn có thể dùng tiền pháp định của quốc gia này để đổi sang tiền pháp định của quốc gia mà muốn chi tiêu. Tiền pháp định có thể là tiền giấy, tiền xu, khoản vay tín dụng và những loại tài sản có giá trị khác.

Tuy nhiên, tiền pháp định được dùng nhiều nhất tại quốc gia mà nó được phát hành. Trong ấy, đồng tiền USD của Hoa Kỳ là đồng tiền được dùng nhiều nhất trên toàn cầu bởi sự uy tín tới từ quốc gia này.

So sánh FIAT vs Bảng vị vàng

Tiền FIAT có nhiều ưu điểm nổi bật hơn Bảng vị Vàng. Vì lượng tiền bơm ra thị trường ko phụ thuộc vào số lượng hữu hạn của Vàng hoặc những kim loại khác. Nhà nước có để điều phối tiền lúc xảy ra 1 vài sự kiện kinh tế tác động tới hệ thống tiền tệ.

Tiền pháp định cho thấy được sự linh hoạt siêu lớn trong việc kiểm soát nền kinh tế. Tuy nhiên, nhiều người vẫn phản đối việc dùng tiền ko được đảm bảo bằng hàng hoá sẽ gây ra sự xáo trộn và cung vượt quá nhu cầu của thị trường.

Trong lịch sử đã chứng minh rằng: Mẫu gì tiến bộ thì tồn tại ấy là nguyên nhân tại sao Bảng vị Vàng sụp đổ.

So sánh FIAT vs Crypto

Sự khác nhau giữa tiền pháp định với crypto
Sự khác nhau giữa tiền pháp định có crypto

Crypto là 1 dạng đồng tiền được mã hoá dựa trên khoa học blockchain, trong ấy bổi bật nhất vẫn là Bitcoin. Ưu điểm của đồng tiền này là sự phi tập trung. Những người ủng hộ đồng tiền kỹ thuật số cho rằng tiền tệ ko nên được kiểm soát bởi 1 cá nhân hoặc 1 tổ chức nào ấy vì nó siêu dễ bị thao túng.

Những nhà ủng hộ crypto cố gắng tạo nên 1 nền kinh tế phi tập trung (Defi) dựa trên blockchain, được mã hoá dựa trên những hợp đồng thông minh (Sensible Contract). Nơi mà mọi thứ được sáng tỏ và rõ ràng ko bị can thiệp bởi khía cạnh cảm xúc của con người.

Xem Thêm  [Giới Thiệu] Bí quyết tính điểm trung bình tích lũy chuẩn nhất ko thể bỏ qua 2023

Tiền Fiat thì ko có giới hạn về nguồn cung lúc chính phủ có thể in thêm bất kỳ lúc nào. Còn tiền mã hoá thì số lượng có giới hạn. Người sở hữu tiền mã hoá có thể ẩn danh trên thị trường thanh toán. Đây vừa là ưu điểm vừa là nhược điểm của crypto lúc nhiều tội phạm phi pháp đang lợi dụng để rửa tiền.

So sánh FIAT có tiền trong Ví điện tử

Ví điện tử mình đang muốn nói tới tại đây là MoMo, ZaloPay, ShopeePay, ViettelPay… Thực chất tiền trong ví điện tử là 1 dạng hình thái khác của tiền pháp định. Vì tỷ lệ quy đổi trong ví điện tử được quy đổi theo tỷ lệ 1:1 so có tiền pháp định và được pháp luật quốc gia ấy bảo hộ.

Ko chỉ riêng ví điện tử mà tiền trong account nhà băng, khoản tín dụng như khoản vay, thẻ tín dụng, trái phiếu là 1 dạng hình thái của tiền pháp định FIAT mà thôi.

Ưu và nhược điểm của tiền pháp định FIAT

Ưu và nhược điểm của FIAT
Ưu và nhược điểm của FIAT

Ưu điểm

  • Ko khan hiếm như Vàng lúc mà có thể in thêm bất kỳ lúc nào thị trường cần.
  • Chi phí tổn để tạo ra tiền giấy pháp định chi phí rẻ hơn so có tiền dựa trên vàng hoặc hàng hoá trung gian khác.
  • Giao thương quốc tế được dễ dàng lúc có thể chuyển đổi linh hoạt giữa những đồng ngoại tệ có nhau.
  • Chính phủ có thể linh hoạt in thêm lúc có sự kiện kinh tế khẩn cấp, đồng thời kiểm soát được nền kinh tế thông qua tiền pháp định.

Nhược điểm

  • Tiền pháp định ko có giá trị nội tại. Giá trị của tiền pháp định chỉ dựa trên quyền lực của nhà nước. 1 lúc Chính phủ sụp đổ thì tiền pháp định sẽ sụp đổ theo. Ko thể đổi sang hàng hoá khác được.
  • Rủi ro lúc ko kiểm soát được thị trường. Lịch sử đã cho thấy nhiều quốc gia đã sụp đổ so ko kiểm soát được thị trường bằng tiền pháp định vì đòi hỏi 1 chuyên gia có tri thức sâu rộng.
  • Tính tập trung vào 1 số phòng ban quản lý làm cho đồng tiền này ko trở nên sáng tỏ và bị can thiệp bởi khía cạnh con người.

Sự sụp đổ của những đồng tiền FIAT thời tiên tiến

Đồng Đô la Zimbabwe

Giai đoạn từ 5 2007 tới 5 2009 là giai đoạn vô cùng tồi tệ đối có Zimbabwe. Lúc mà tình trạng lạm phát diễn ra tới mức báo động, thậm chí có lúc tỷ lệ lạm phát là 50% /tháng. Tình trạng thất nghiệp lên tới 80%, hệ thống y tế, giáo dục sụp đổ theo.

Xem Thêm  High 10 phần mềm làm cho slide thuyết trình ấn tượng nhất

Yêu cầu} quốc gia này tung ra đồng tiền mệnh giá 100 tỷ đô Zimbabwe để thuận tiện trong giao thương. Và xuất hiện nhiều “tỷ phú” nghèo rớt mồng tơi. Để thấy được tình trạng lạm phát lớn cỡ nào bạn có thể xem vật giá những mặt hàng cơ bản dưới đây:

Bảng giá hàng hoá Zimbabwe thời kỳ lạm phát

Đồng Bolivar của Venezuela

Thời kỳ siêu lạm phát của quốc gia hoa hậu này diễn ra trong giai đoạn 2014 – 2017. Tỷ lệ lạm phát lên tới 4.000% 5 2017, lạm phát 1,7 triệu % 5 2018. Con số lạm phát lớn tới nổi chính phủ Venezuela ko công khai con số lạm phát nữa.

Nhiều người lao động thay đổi vì đi làm cho họ chọn chơi sport để tìm kiếm vật phẩm, tiếp theo từ vật phẩm để bán đổi lấy USD cho những cùng đồng người chơi quốc tế. Việc chơi sport làm cho họ tìm kiếm nhiều tiền hơn so có đi làm cho văn phòng.

Tới tháng 8 5 2018, chính phủ Venezuela tung ra đồng tiền Bolivar new, có tỷ lệ quy đổi 1 Bolivar new bằng 100.000 Bolivar cũ để hạn chế lạm phát.

Liệu FIAT có bị thay đổi thế bởi Crypto hay ko?

Thực khó để nói trước được điều gì sẽ xảy ra trong tương lai, tuy nhiên thời điểm hiện tại thì crypto đang tồn tại đồng thời xung quanh đồng tiền pháp định. Hiện tại chúng bổ trợ cho nhau trong lưu thông, người ta sắm crypto đầu cơ tìm kiếm lợi nhuận, từ crypto quy đổi sang tiền pháp định để sắm sắm hàng hoá. Nhiều người vẫn xem crypto là 1 kênh đầu tư thay đổi vì xem nó là 1 đồng tiền new trong tương lai.

Siêu khỏ để FIAT bị thay đổi thế hoàn toàn vì nó tác động tới chế độ của 1 quốc gia, ko kiểm soát được tiền tệ giả dụ phi tập trung nó sẽ siêu dễ làm cho xã hội rơi vào bất ổn.

Có thể dùng tiền pháp định FIAT để sắm Crypto được ko?

Dùng tiền mặt để mua crypto
Dùng tiền mặt để sắm crypto

Dù rằng bạn ko thể sắm chúng 1 phương pháp chính thống nhưng bạn vẫn có thể sắm bằng nhiều phương pháp khác nhau. Hiện nay, bạn có thể sắm thông qua những ứng dụng thanh toán P2P hoặc những sàn thanh toán tiền ảo để quy đổi từ FIAT sang crypto. Thí dụ như:

Remitano

Đây là ứng dụng thanh toán tiền mã hoá P2P lớn nhất tại Việt Nam. Remitano giống như 1 những chợ giao thương, bạn có thể sắm và bán crypto có người khác.

Binance

Binance là 1 sàn thanh toán tiền ảo lớn nhất trên thế giới. Tại Binance mình thấy có 1 tính năng siêu hay là bạn có thể sắm Bitcoin, ETH và nhiều loại tiền ảo khác bằng thẻ tín dụng. Hoặc thẻ tính sổ quốc tế mang trong mình nhãn hiệu Visa/Mastercard.

Bạn có thể tìm thấy tính năng này tại màn hình chính của ứng dụng Binance ngay sau thời điểm đăng nhập.

1 số thuật ngữ khác liên quan tới FIAT